nieuws

18 oktober 2011

Op 14 oktober 2011 werd de multifunctioneel centrum Klooster Zijtaart (Gemeente Veghel) feestelijk geopend. Tijdens de opening werd het kunstwerk Ik zag Cecilia komen van Margriet Kemper onthuld.

Begin twintigste eeuw werd het klooster voor de Zusters Franciscanessen in Zijtaart gebouwd. Ruim honderd jaar is het klooster gezichtsbepalend geweest voor Zijtaart. Nadat de congregatie besloot het klooster te sluiten, werden in 2005 de eerste stappen ondernomen om het klooster als hart van het dorp opnieuw te ontwikkelen. Het klooster behoudt zijn monumentale status en unieke cultuurhistorie, maar brengt nieuw leven in de vorm van verschillende openbare functies. Het is – met behoud van de karakteristieke uitstraling – verbouwd tot een multifunctioneel centrum waarin de basisschool, het dorpshuis, de peuterspeelzaal, een gymzaal/evenementenzaal, het uitleenpunt van de bibliotheek, een zorgsteunpunt en twee appartementen worden ondergebracht. De kloostertuin wordt ontwikkeld tot openbaar gebied; een natuur- en leertuin en speelplaats. In oktober 2011 is het complex geopend.

In opdracht van de Gemeente Veghel en in samenwerking met een afvaardiging van de Dorpsraad van Veghel en de gebruikers van het gebouw heeft Margriet Kemper een kunstwerk ontworpen. Het bkkc begeleidde de opdrachtprocedure voor het kunstwerk.

'Ik zag Cecilia komen'

Aan de kunstenaar werd gevraagd een kunstwerk te ontwikkelen dat vertelt over de betekenis van het klooster en het kloosterleven voor de gemeenschap van Zijtaart. Aandachtspunten daarbij waren bijvoorbeeld de (veranderende) rol van het katholieke geloof, de positie van het klooster in het samenspel van kerk, pastorie, begraafplaats en de Edith Stein basisschool in Zijtaart, het belang van de Zusters voor de sociale cohesie in het dorp en de nieuwe rol die het klooster in de toekomst gaat vervullen. Ook de kenmerkende architectuur van dit gezichtsbepalende complex van gebouwen kon een thema zijn voor het kunstwerk. Zo werden door kunstenaar Pierre Cops - in samenwerking met de leerlingen - zestien gebrandschilderde ramen ontworpen en geproduceerd in de basisschool.

Margriet Kemper maakte een werk dat uit meerdere delen bestaat; een sculptuur van de heilige Cecilia, een cirkelvormige ring van Belgisch hardsteen met een gegraveerde tekst en een compositie voor koor en vrouwenstem door Fred Momotenko. Aan de voorkant van het gebouw staat een beeldhouwwerk, dat waarschijnlijk rond dezelfde tijd als de bouw van het klooster is gemaakt. De maker van het werk is onbekend. ‘Wat vooral treft is het gezicht,’ zegt Kemper, ‘dat zo realistisch is, dat zeer waarschijnlijk een meisje ervoor model heeft gestaan.’ Het bracht Kemper op het idee om een oproep te doen aan jonge vrouwen woonachtig in of afkomstig uit Zijtaart om te poseren voor een nieuwe versie van het beeld. Uit de kandidaten werd Moniek Schepers gekozen. Het nieuwe beeld is een replica die de helft kleiner is dan het origineel en zo veel mogelijk vasthoudt aan het oorspronkelijke beeld, maar dan ‘met een nieuw gezicht’. Het beeld is uitgevoerd in het atelier van beeldhouwer Nicolà Stagetti in Pietrasanta, een plek waar van oudsher beelden uit het beroemde marmer van Carrara worden gehouwen. Kemper koos niet voor marmer, maar voor een steen die verwant is aan het origineel en die een toepasselijke naam heeft: Pietraserena. Het nieuwe beeld werd geplaatst onder de magnolia op de binnenplaats, waar ook de gegraveerde ring ligt.

Verder nodigde Kemper de componist Fred Momotenko uit een klein werk voor koor en een vrouwenstem te schrijven. De namen van de Zusters Franciscanessen die op het kerkhof achter het klooster liggen, vormen de basis voor de tekst. ‘In het voorjaar van 2012 – als de magnolia bloeit – vindt de eerste uitvoering plaats,’ vertelt Kemper. ‘Het zou het begin kunnen zijn van een nieuwe traditie als de bloeiende magnolia Cecilia oproept te verschijnen, en met haar het leven van de Zusters.’